SAĞLIKLI AYAKLARIN YOLU AYAK FONKSİYON KLİNİĞİ’NDEN GEÇER

Ayak Fonksiyon Kliniği, üstün teknolojisi, dinamik ölçüm için ideal parkuru ve uzman personeli ile ayak fonksiyonlarının değerlendirilmesinde ideal bir yaklaşım sunan ve nedene yönelik kişiye özel çözümler üreten Türkiye’de benzeri olmayan, dünya standartlarında bir merkez. Türkiye’de böyle bir klinik açma nedenini bizlerle paylaşan Ayak Fonksiyon Kliniği Genel Müdürü Dr.Ahmet Hamdi Çağlar, ayak fonksiyon bozukluklarının, hem sağlık açısından hem de performans açısından önemli olduğunu, özellikle günlük aktivitesi fazla olan kişilerin, spor yapanların ve dolaşım bozukluğu olan hastaların ayaklarına check-up yaptırmaları gerektiğinin önemli altını çiziyor.

Ayak sağlığının insan sağlığı açısından önemi nedir?
Ayak, ayakta dururken vücut ağırlığını, koşarken de vücut ağırlığının birkaç mislini taşıyan fonksiyonel bir organdır. Ayak fonksiyonundaki en ufak bir bozukluk, ayaktan başlayarak bacak kas ve tendonları, diz, kasık, bel ve sırta kadar vücudun her yerinde çeşitli bulgulara neden olabilir. Bu yüzden ayak sağlığına önem vermek, bir bakıma vücudun her parçasına önem vermek anlamına gelir. Ayak sağlığıyla ilgilenmek için ayakta bir şikayetin olması gerekmiyor. Çünkü hekimlikte en önemli şey koruyuculuktur. Bu yüzden ayak fonksiyonundaki bir bozukluk, problem yaratmadan önlenebilirse ileride oluşabilecek ayak, bacak, kasık, bel ağrıları, kramplar, günlük performansı düşüklüğüne neden olan çabuk yorulmalar ile sakatlık oluşumunun önüne geçilebilir. Bu yüzden ayak fonksiyonlarını değerlendirmeyi bir check-up gibi düşmek gerekiyor. Nasıl gidip vücudunuza check-up yaptırıyorsanız, ileride bir sorun yaşamamak için ayağınıza da check-up yaptırmanız gerekiyor. Özellikle günlük aktivitesi fazla olan kişiler ile spora yeni başlayan ya da spor yapanlar, diyabet gibi dolaşım bozukluğu yaratan hastalar için ayağa check-up yaptırmak son derece önemlidir.
 
Ayağında ağrı olan bir kişinin nereye başvurması gerekiyor?
Öncelikle ayak konuları ile ilgili bir doktora başvurmakta fayda vardır. Ayaktaki ağrının tıbbi teşhisini koymak için normal bir muayene yapıldıktan sonra, ayağın yapısı ve fonksiyonunu değerlendirmek için mutlaka dinamik ölçüm ve analiz de gereklidir.
Dinamik ölçüm ve analiz için de sanıyorum sizin kliniğiniz uygun.
Evet. Ayak fonksiyonlarının dinamik ölçümünü ve fonksiyonunu değerlendirmek için kliniğimiz son derece uygundur. Bir insanın ayağı dururken, koşarken, yürürken farklı basabilir. Bu yüzden dinamik ölçüm ile fonksiyonellerin değerlendirilmesi önemlidir. Dinamik ölçüm, yürürken ve koşarken yapılan ölçümdür. İnsanların günlük aktivitesine, yaptığı işe uygun analiz, test yapmak gerekiyor. Örneğin günlük hayatta aktivitesi fazla olanların; yani ayakta fazla duranlar ile yürüyüş fazla yapanların analizlerini statik ve yürürken yapıyoruz. Sporcuların ve spora başlayanların analizlerini ise, statik, yürürken ve koşarken olmak üzere kapsamlı olarak yapıyoruz.

Bahsettiğiniz ölçümleri yaparken nasıl bir sistem uyguluyorsunuz?
Ayaktaki fonksiyonel bir bozukluğun nedenini, fonksiyonel testlerle ya da dinamik testlerle ölçüm yapmadan bulamazsınız. RSscan footscan System gibi ileri teknolojiye sahip ayak basınç tarama sistemi ve Video Analiz Sistemi kullanarak ayağın fonksiyonel haldeyken veya statik haldeyken nasıl bastığına bakıyoruz. Ayağın basınç dağılımında bir bozukluk varsa buna yönelik çözüm üretiyoruz. Buradaki birincil amaç koruyuculuk, ikincil amaç ise nedene yönelik çözüm üretmektir. Öncelikle bilinen bir sorun varsa bunun nedenini buluyoruz. Dolayısıyla hem koruyucu hem de nedene yönelik çözüm üretme anlamında biz bu sistemi kullanıyoruz ve soruna göre çözüm üretiyoruz.

Bilgisayarlı bir sistem mi kullanıyorsunuz?
Evet. Kullandığımız sistemler, tamamen özel yazılımlara sahip bilgisayarlı ileri teknolojik sistemlerdir. Ölçüm verileri tamamen ayak fonksiyonlarını değerlendirmek üzere hazırlanmış özel bir bilgisayar programı tarafından değerlendirilmekte ve buna göre yine bilgisayar programı tarafından kişiye özel tabanlık tasarımı yapılmakta ve de ayakkabı önerisinde bulunmaktadır. Yine bu detaylı bilgisayar verileri uzmanlar tarafından kullanılarak ileri düzeyde yorum ve çözümler yapılabilmektedir.

Sorunları yönelik ürettiğiniz çözümler nelerdir?
Öncelikle ayakkabı seçimi nasıl yapılır, ayağınıza uygun bir ayakkabı nasıl olmalıdır, iyi bir ayakkabının özellikleri nelerdir vb. konularda insanları bilgilendiriyoruz. Gerekli bilgilendirmenin ardından nasıl yürünmesi ve nasıl koşulması gerektiğini anlatıyoruz. Daha sonra da ölçümler doğrultusunda, ayağı destekleyecek ayak egzersizleri ile kişiye özel tabanlık veriyoruz. Kişiye özel tabanlık çok önemlidir. Bugün ortopedik diye bahsedilen tabanlıklar, genel anlamda ortalama bir tabanlıktır. Halbuki her insanın farklı bir ayak yapısı vardır. Hatta sağ ve sol ayak bile birbirinden farklı olabilir. Dolayısıyla tabanlık tasarımı kişinin ayak yapısı ve fonksiyonlarına göre ve de kişinin kilosu, rahatsızlığı ve yaptığı spora göre de uygun sertlikte tabanlık materyali seçilerek yapılmalıdır. Bunlar çok önemli kıstaslardır. Kliniğimizde kişilerden alınan bilgiler ve ölçüm sonuçlarına göre tamamen bilgisayar destekli kişiye özel tabanlık tasarlanıp üretilmektedir.

Anladığımız kadarıyla kliniğinizde hem teşhis koyup hem de teşhise yönelik çözüm üretiyorsunuz.
Evet. Bizim ürettiğimiz çözüm tamamen kişiye özel oluyor. Anlattığımız çözümler, sunduğumuz öneriler, sadece o kişiye aittir. Bir başkası için kullanılamaz.

Klinik olarak daha çok kimlere hizmet veriyorsunuz?
Şeker hastalarından üst düzey sporculara kadar her kesime hizmet verebiliyoruz. Yaptığımız ölçümler aynı zamanda sporcunun performansını etkileyebilecek sorunları da görmemize de yardımcı olduğu için bu konuda da çözüm üretiyoruz.

Sporculara test yaptıktan sonra uygun tabanlık ve spor ayakkabısı mı veriyorsunuz?
Test sonucuna göre ve yaptığı spora özgü tabanlık imal edilmesi gerekiyor. Tabanlıkların sadece şekli değil, sertlikleri de önemlidir. Tabanlığın, her spora, her kiloya, her rahatsızlığa göre değişik sertliklerde olması gerekiyor. Test sonucuna göre sistem kişinin ayak yapı ve fonksiyonlarına uygun özel yürüyüş ve koşu ayakkabısı önerisinde de bulunmaktadır. Bu özel yürüyüş ve koşu ayakkabıları (fusion energy shoes) kliniğimiz tarafından Danimarka dan ithal edilmiştir. Ayrıca sporculara spor ayakkabıları ile de test yapıldığından ayakkabılarının uygunluğu hakkında da bilgi verilmekte.

Uygun tabanlık verdiğiniz sporcularda performans artışı gözleniyor mu?
Kişiye özel bu tabanlıklar ayağın yapısını destekleyip fonksiyonlarını düzenlemekdir. Bu da eklemlere binen yükü azaltmakta, adale ve tendonların aşırı çalışmasını engellemektedir. Bunun sonucu olarak hem şikayetlerin azatlamasına neden olduğu hem de çabuk yorulmayı engellediği için de doğal olarak performans artışına yol açmaktadır. Zaten bu konuda yapılmış pek çok bilimsel çalışma bulunmaktadır.

Kliniğiniz ne zamandan beri faaliyet gösteriyor?
Eylül 2007 tarihinde faaliyete başladık.

Böyle bir klinik açma fikri, aklınıza nerden geldi?
İngiltere’de spor hekimliği eğitimi alırken, konularımızdan biri de ayak ile ilgiliydi (podiatri). Türkiye’de bu alanda büyük bir eksiklik olduğunu bildiğim için bu konuyla ilgilenerek bazı özel çalışmalar yaptım. Türkiye’ye geldikten sonra da bu konuda bir şeyler yapmak istedim. Uzun bir aradan sonra planladığım projeyi hayata geçirebildim. Ankara’da başladık ama Türkiye’nin her yerine bu sistemin yayılmasını istiyorum. Bu yüzden klinik olarak bu konuda çalışmalar yapacağız.

Kliniğinize gösterilen ilgi nasıl?
Yeni bir konu olduğu için insanlar, yeterince bilgilendikten sonra ilgileniyorlar. Tabii ki bilmediği bir konuda yorum yapması, istemde bulunması da zordur. Bizim birinci amacımız insanlara burayı tanıtmaktır. Ayak fonksyonlarının, ayaktaki bozuklukların hem sağlık açısından hem de performans açısından önemli olduğunu, düzeltilmesi gerektiğini anlatıyoruz. Ayak fonksiyonlarındaki bozuklukların giderilmesi için de bilimsel verilerin kullanılmasının ve bu platforma çözümler üretilmesi gerektiğinin önemini vurguluyoruz. Bu konuda yabancılar, bizden daha iyi bir konumda bulunuyorlar. Elçiliklerden kliniğimize gelenler, konuyu daha iyi anlayabiliyorlar. Çünkü kendi ülkelerinde yaygın olduğu için, özellikle Avrupa ülkelerinin elçiliklerindeki görevli insanlar daha çok ilgi gösteriyorlar. Ama ilerde insanların, zamanla faydalarını ve çözüm yollarını gördükçe ilgilerinin artacağını düşünüyorum.

Türkiye’de buna benzer klinik var mı?
Ayak fonksiyonunu değerlendiren klinikler var. Ama ayak fonksiyonlarını değerlendirmek için daha önce de bahsettiğim gibi bilgi düzeyi ile birlikte kullanılan cihazlar ve fiziki alan çok önemlidir. Detaylı bir dinamik ölçüm için ölçüm platformunun uzunluğu çok önemlidir. Bu yüzden ölçümleri 2 metre uzunluğundaki ölçüm platform üzerinde yapıyoruz. Dolayısıyla Türkiye’de bizim bilgi, donanım, cihaz ve fiziki konumumuzda başka bir merkez bulunmuyor.

Ölçüm cihazının yanı sıra ölçüm parkurunun neden büyük olması gerekiyor?
Cihaz, büyük olursa doğal ölçüm yapabilir ve daha detaylı bilgi alınabilir. Ayrıca yürüyüş ve koşu yaparken gerekli doğru ölçümleri elde edebilmek için belli bir hıza ulaşılması önemlidir. Yani belli bir hızlanma ve durma alanı olması gerekiyor. Yürüyüş için en az 6 metre uzunlukta bir alan, koşu için en az 16 metrelik bir alan gerekiyor ki, ideali 20 metredir. Kliniğimizde bu şartları sağladık. Yani kliniğimizdeki, yürüyüş ve koşu parkurunun uzunluğu 18 metredir.

Bahsettiğiniz sistem ve platform taşınabiliyor mu? Örneğin bir spor kulübüne gidip oralarda ölçüm yapma şansınız var mı?
Sistem ve platformun hem taşınabilir hem de sabit özellikte olanları bulunmaktadır. Böyle bir talep geldiğinde, taşınabilir platformu kamplara götürerek ölçüm yapabiliyoruz. Daha önce Kayserispor, Beşiktaş ve Sivasspor’a bizzat kulüplere ya da kamplara giderek böyle bir test yaptık. Ama sporcular buraya da tek tek gelip test de yaptırabiliyorlar. Bugüne kadar kliniğimize gelip test yaptıran değişik spor branşlarından pek çok sporcu bulunuyor.

Türkiye genelinde bir örgütlenme düşünüyor musunuz?
Klinik olarak her yere gitmek mümkün değildir. Bu yüzden Türkiye genelinde merkezi Ankara’da olmak üzere bir network, bir ağ oluşturmayı düşünüyorum. Bu konuda birlikte çalışmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlara açığız. Birlikte çalışmak için önce ihtiyaca göre sisteme sahip olmak daha sonra da hem sistem kullanımı hem de doğru ölçüm tekniği konusunda eğitim almak gerekmektedir. Cihaz sahipleri ölçümü gerçekleştirildikten sonra ölçüme ait bilgisayar verilerini bize dijital ortamda (e-mail) gönderebilecek ve bu verilere göre hazırlanmış kişiye özel tabanlığı da en geç iki gün içinde alabileceklerdir. Dolayısıyla Türkiye genelinde bir örgütlenme ile, bu yöndeki talepleri olan kişilerin buraya gelmesine gerek kalmadan kişiye özel çözüm üretmek mümkün olabilecektir. Amacımız, bu örgütlenmeyi en kısa sürede hayata geçirmektir.